Cao Bằng chia theo ba hướng đường
Các điểm tham quan của Cao Bằng không nằm gần nhau. Tính từ trung tâm tỉnh (khu vực TP Cao Bằng cũ), Bản Giốc cách khoảng 80 km về phía đông, Pác Bó khoảng 50 km về phía bắc, còn đèo Khau Cốc Chà mất khoảng 3 giờ xe về phía tây. Chọn hướng trước, rồi mới chọn điểm.
Bản đồ bằng lời: ba cụm, ba con đường
Hãy hình dung trung tâm tỉnh là tâm một chiếc quạt mở ba nan. Nan phía đông đi qua Quảng Uyên rồi Trùng Khánh, kết thúc ở đường biên giới nơi có thác Bản Giốc. Nan phía bắc lên Trà Lĩnh và Hà Quảng cũ, nơi có hồ Thang Hen, núi Mắt Thần và Khu di tích Pác Bó. Nan phía tây đi Nguyên Bình và Bảo Lạc: núi Phja Oắc, rừng Trần Hưng Đạo, rồi xa hơn nữa là đèo Khau Cốc Chà.
Ba nan này không nối với nhau bằng đường ngang thuận tiện cho khách. Trong thực tế, gần như mọi lịch trình đều quay về trung tâm tỉnh để ngủ hoặc để chuyển hướng. Đó là lý do một chuyến ba ngày thường chỉ đi trọn hai hướng, và hướng tây thường bị bỏ lại cho lần sau.
| Hướng | Huyện cũ | Điểm chính | Nên dành |
|---|---|---|---|
| Đông | Quảng Uyên, Trùng Khánh (nay thuộc các xã Quảng Uyên, Đàm Thủy, Trùng Khánh…) | Bản Giốc, Ngườm Ngao, Khuổi Ky; làng nghề Quảng Uyên | 1–2 ngày |
| Bắc | Trà Lĩnh, Hà Quảng (nay có xã Trường Hà) | Pác Bó; hồ Thang Hen, Mắt Thần | 1 ngày |
| Tây | Nguyên Bình, Bảo Lạc (nay có xã Thành Công, Tam Kim) | Phja Oắc, rừng Trần Hưng Đạo; đèo Khau Cốc Chà | 1–3 ngày |
Khoảng cách từ trung tâm tỉnh
| Điểm | Hướng | Khoảng cách | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Hồ Thang Hen | bắc | khoảng 30 km | theo đường tỉnh ĐT205 |
| Làng rèn Phúc Sen | đông | khoảng 30 km | trên đường đi Bản Giốc |
| Núi Mắt Thần (Phja Piót) | bắc | 39–50 km tuỳ nguồn | lên qua đèo Mã Phục |
| Khu di tích Pác Bó | bắc | khoảng 50 km | hang Cốc Bó, suối Lê-nin |
| Thác Bản Giốc | đông | khoảng 80 km | động Ngườm Ngao, chùa Trúc Lâm ở gần |
| Làng đá Khuổi Ky | đông | khoảng 100 km | cách thác Bản Giốc 3 km |
| Đèo Khau Cốc Chà | tây | khoảng 3 giờ xe | trên QL4A, huyện Bảo Lạc cũ |
| Phja Oắc, rừng Trần Hưng Đạo | tây | chưa có số liệu kiểm chứng | hỏi nơi thuê xe trước khi đi |
Khoảng cách là số liệu tổng hợp từ các nguồn du lịch, làm tròn; nguồn không thống nhất thì ghi cả khoảng. Đường núi Cao Bằng đi chậm hơn đường đồng bằng nhiều, nên đừng quy km ra giờ theo thói quen chạy quốc lộ. Hai con số đáng nhớ: Hà Nội lên trung tâm Cao Bằng khoảng 280 km, và xe khách từ Trùng Khánh về Hà Nội đi quãng khoảng 346 km mất hơn 8 giờ.
Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng
Phần lớn cảnh quan bạn sẽ thấy — núi đá vôi, hang động, sông suối ngầm, thác nước ở biên giới — nằm trong Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng. UNESCO công nhận danh hiệu này ngày 12/4/2018 và tái công nhận ngày 27/4/2026, sau đợt đánh giá lại định kỳ.
Với khách du lịch, danh hiệu này không phải một cổng soát vé hay một khu có hàng rào. Nó là một cách đọc cảnh quan: thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao, hồ Thang Hen, núi Mắt Thần đều là những "điểm di sản địa chất" của cùng một vùng đá vôi. Biết điều này giúp bạn hiểu vì sao hồ Thang Hen lên xuống thất thường, vì sao Ngườm Ngao dài hơn 2 km mà chỉ mở cho khách một đoạn, và vì sao núi Mắt Thần có một lỗ thủng xuyên qua đỉnh.
Sáu trang chi tiết
Thác Bản Giốc và vùng lân cận
Thác, động Ngườm Ngao, chùa Trúc Lâm, làng đá Khuổi Ky — một ngày trọn, tốt nhất ngủ lại gần thác. Đọc tiếp.
Làng nghề Quảng Uyên
Lò rèn Phúc Sen, làng hương Phja Thắp và lễ hội Tranh đầu pháo đầu xuân. Đọc tiếp.
Khu di tích Pác Bó
Hang Cốc Bó, suối Lê-nin, núi Các Mác ở xã Trường Hà; nửa ngày là đủ. Đọc tiếp.
Hồ Thang Hen và núi Mắt Thần
Cụm 36 hồ trên núi, đèo Mã Phục và ngọn núi thủng ở Trà Lĩnh cũ. Đọc tiếp.
Phja Oắc và rừng Trần Hưng Đạo
Đỉnh 1.931 m có mây mùa đông, khu rừng nơi thành lập đội quân năm 1944, miến dong Phja Đén. Đọc tiếp.
Đèo Khau Cốc Chà và Bảo Lạc
Con đèo 15 tầng trên QL4A, bánh áp chao; xa nhất trong sáu điểm. Đọc tiếp.
Nên đi mấy ngày, theo hướng nào
Hai ngày: chỉ đủ cho hướng đông. Ngày đầu từ Hà Nội lên, ngày thứ hai đi Bản Giốc – Ngườm Ngao rồi về. Cách này nhiều giờ ngồi xe hơn giờ đứng ngắm thác.
Ba ngày hai đêm: đủ cho đông và bắc. Một gợi ý VnExpress đưa ra là Pác Bó, rồi Bản Giốc, rồi Thang Hen và Phja Oắc; phần lớn tour 3 ngày từ Hà Nội của các công ty lớn cũng chỉ ghép Pác Bó với Bản Giốc, nhiều tour còn chèn thêm hồ Ba Bể (nay thuộc tỉnh Thái Nguyên).
Bốn đến năm ngày: mới có chỗ cho hướng tây. Phja Oắc và Khau Cốc Chà đều cần một ngày riêng, và Bảo Lạc xa tới mức nên ngủ lại. Xem thêm lịch trình gợi ý và thời điểm du lịch.
Đi lại giữa các cụm
Xe khách từ Hà Nội chủ yếu trả khách ở trung tâm tỉnh; một số nhà xe chạy thẳng tới Trùng Khánh. Từ trung tâm tỏa ra các điểm, lựa chọn phổ biến là thuê xe máy (khoảng 200.000đ/ngày, chưa gồm xăng) hoặc thuê ô tô kèm tài xế.
- Xe buýt nội tỉnh có các tuyến 1, 2, 3 và 7, chạy 5:30–18:30, 30 phút một chuyến. Tuyến 7 đi Quảng Uyên – TL206 – Thông Huề theo hướng Bản Giốc; giá vé và điểm cuối chưa kiểm chứng được.
- Chưa có nguồn nào xác nhận tuyến xe buýt lên Pác Bó.
- Hướng tây (Phja Oắc, Bảo Lạc) đường dốc, nhiều cua; nên đi ô tô có tài xế quen đường nếu bạn chưa quen lái xe máy đường núi.
- Giờ xe và giá vé liên tỉnh ở trang nhà xe Cao Bằng; đi lại tại chỗ ở trang đi lại trong tỉnh.
Tên xã mới và tên huyện cũ
Từ 1/7/2025, Cao Bằng bỏ cấp huyện và còn 56 đơn vị cấp xã (53 xã, 3 phường). Biển chỉ đường, bản đồ trực tuyến và người dân vẫn dùng tên huyện cũ, nên trang này ghi cả hai.
| Tên mới | Gồm (tên cũ) | Điểm tham quan |
|---|---|---|
| Phường Thục Phán, Nùng Trí Cao, Tân Giang | TP Cao Bằng cũ | trung tâm tỉnh |
| Xã Đàm Thủy | Chí Viễn, Phong Châu, Đàm Thủy (Trùng Khánh cũ) | Bản Giốc, Ngườm Ngao, Khuổi Ky |
| Xã Trùng Khánh | TT Trùng Khánh, Đức Hồng, Lăng Hiếu, Khâm Thành | thị trấn cũ, chỗ ngủ |
| Xã Quảng Uyên | TT Quảng Uyên, Phi Hải, Phúc Sen, Chí Thảo | Phúc Sen, Phja Thắp |
| Xã Trường Hà | TT Xuân Hòa, Quý Quân, Sóc Hà, Trường Hà (Hà Quảng cũ) | Pác Bó |
| Xã Thành Công | Quang Thành, Thành Công (Nguyên Bình cũ) | Phja Oắc |
| Xã Tam Kim | Hưng Đạo, Hoa Thám, Tam Kim (Nguyên Bình cũ) | rừng Trần Hưng Đạo |
Xã Quốc Toản (nơi có hồ Thang Hen) và khu vực Bảo Lạc: chúng tôi chưa đối chiếu được tên xã mới từ nguồn chính thức, nên tạm ghi tên cũ.
Không có trong sáu trang, nhưng hay được hỏi
- Hồ Ba Bể: hay nằm chung tour Cao Bằng nhưng thuộc tỉnh Thái Nguyên (trước 7/2025 là Bắc Kạn). Nếu tour ghi "Cao Bằng – Bản Giốc – Ba Bể", một phần thời gian sẽ ở ngoài tỉnh.
- Làng Giường (Tiên Thành): có nhà sàn trên 100 năm tuổi, theo Handspan. Ít thông tin thực tế hơn nên chưa có trang riêng.
- Thác Đức Thiên phía Trung Quốc: từng thí điểm cho khách sang tham quan từ 15/9/2023 đến 14/9/2024; hiện có còn áp dụng hay không chưa rõ.
Những câu khách hỏi nhiều nhất
Lần đầu đi Cao Bằng, nên chọn hướng nào?
Hướng đông, vì có thác Bản Giốc và động Ngườm Ngao nằm cùng một xã, lại đi qua làng rèn Phúc Sen. Có thêm một ngày thì đi hướng bắc: Pác Bó và hồ Thang Hen.
Đi một ngày từ trung tâm tỉnh tới Bản Giốc rồi về có kịp không?
Kịp, nhưng khoảng 160 km đường núi khứ hồi chiếm phần lớn ngày. Muốn ngắm thác buổi sáng sớm hoặc thêm Khuổi Ky thì ngủ lại homestay gần thác.
Công viên địa chất có bán vé chung không?
Không. Danh hiệu UNESCO bao trùm cả vùng; từng điểm như thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao, Pác Bó bán vé riêng tại cổng.
Có nên tự lái xe máy đi các điểm?
Hướng đông và hướng bắc đi được nếu bạn quen đường đèo. Hướng tây, nhất là Bảo Lạc, dốc và xa; người mới lái đường núi nên thuê ô tô có tài xế.
Xem tiếp
Nói cho chúng tôi biết bạn định đi Cao Bằng thế nào, chúng tôi chỉ đúng công ty
Nói ngày đi, số người, đi xe hay tự lái. Chúng tôi trả lời bằng tên hai, ba công ty hợp nhất và những điều cần hỏi họ — không chuyển thông tin của bạn cho ai nếu bạn chưa đồng ý.